Bối cảnh và xu hướng phát triển sản xuất đậu nành có trách nhiệm

Đậu nành là một trong những loại nông sản có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng thực phẩm, thức ăn chăn nuôi và công nghiệp chế biến trên toàn cầu. Từ hạt đậu nành, doanh nghiệp có thể sản xuất dầu thực vật, khô dầu, protein thực vật và nhiều loại nguyên liệu phục vụ các ngành công nghiệp khác nhau. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của ngành hàng này cũng đặt ra nhiều vấn đề về môi trường, sử dụng đất, bảo tồn rừng và điều kiện lao động tại các vùng sản xuất.

Trước những thách thức đó, RTRS (Round Table on Responsible Soy) ra đời nhằm thúc đẩy mô hình sản xuất và thương mại đậu nành có trách nhiệm. Đây là một sáng kiến quốc tế với sự tham gia của nhiều bên liên quan trong chuỗi giá trị, hướng đến việc xây dựng phương thức sản xuất cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.

Chứng nhận RTRS ngày càng có ý nghĩa đối với các trang trại, nhà xuất khẩu, nhà máy chế biến, doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và các thương hiệu thực phẩm. Việc áp dụng tiêu chuẩn giúp doanh nghiệp chứng minh nguồn nguyên liệu được quản lý theo những yêu cầu bền vững, đồng thời nâng cao khả năng đáp ứng các chính sách thu mua có trách nhiệm của khách hàng quốc tế.

Tìm hiểu về chương trình chứng nhận RTRS

Bản chất và phạm vi hoạt động của RTRS

RTRS là hệ thống tiêu chuẩn tự nguyện được phát triển nhằm cải thiện tính bền vững trong ngành đậu nành. Chương trình không chỉ tập trung vào phương pháp canh tác mà còn xem xét những tác động rộng hơn của hoạt động sản xuất đối với môi trường tự nhiên, người lao động và cộng đồng địa phương.

Hệ thống RTRS bao gồm hai phạm vi triển khai quan trọng.

Chứng nhận sản xuất đậu nành có trách nhiệm: Áp dụng đối với các trang trại và đơn vị sản xuất, đánh giá hoạt động quản lý đất đai, lao động, môi trường, cộng đồng và thực hành nông nghiệp.

Chứng nhận chuỗi hành trình sản phẩm (Chain of Custody): Áp dụng đối với các tổ chức tham gia tiếp nhận, lưu trữ, chế biến, phân phối và kinh doanh nguyên liệu hoặc sản phẩm đậu nành được chứng nhận.

Hai phạm vi này có mối liên hệ chặt chẽ, tạo điều kiện kiểm soát nguồn nguyên liệu từ nơi sản xuất đến các công đoạn tiếp theo trong chuỗi cung ứng.

Đối tượng nên triển khai chứng nhận RTRS

Chương trình có thể mang lại giá trị cho nhiều nhóm doanh nghiệp:

• Trang trại và hợp tác xã sản xuất đậu nành.
• Doanh nghiệp thu mua và xuất khẩu nông sản.
• Nhà máy ép dầu và chế biến đậu nành.
• Nhà sản xuất khô dầu và protein đậu nành.
• Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi.
• Đơn vị thương mại và phân phối nguyên liệu nông nghiệp.
• Doanh nghiệp thực phẩm sử dụng nguyên liệu đậu nành.
• Các thương hiệu có chiến lược thu mua nguyên liệu bền vững.

Việc xác định đúng phạm vi chứng nhận ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tránh triển khai thiếu hoặc thừa các yêu cầu không cần thiết.

Phân tích những yêu cầu cốt lõi trong tiêu chuẩn RTRS

Quản trị doanh nghiệp và tuân thủ pháp luật

Một hệ thống sản xuất đậu nành có trách nhiệm cần được xây dựng trên nền tảng quản trị minh bạch và tuân thủ các quy định pháp luật.

Doanh nghiệp phải chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lý và có khả năng kiểm soát những hoạt động liên quan đến sản xuất, kinh doanh.

Các nội dung cần chú trọng gồm:

• Thiết lập cơ cấu tổ chức và phân công trách nhiệm.
• Xây dựng chính sách quản lý phù hợp.
• Lưu trữ giấy phép và hồ sơ pháp lý.
• Kiểm soát việc sử dụng đất và tài nguyên.
• Thiết lập quy trình nhận diện rủi ro.
• Theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý.

Đối với doanh nghiệp có nhiều trang trại hoặc nhiều địa điểm sản xuất, cần xây dựng phương pháp quản lý thống nhất để bảo đảm các yêu cầu được áp dụng đồng bộ.

Bảo vệ quyền lợi người lao động

RTRS đặt ra những yêu cầu nhằm bảo đảm người lao động được làm việc trong điều kiện an toàn, công bằng và tôn trọng nhân phẩm.

Doanh nghiệp cần kiểm soát tình trạng lao động cưỡng bức, lao động trẻ em trái quy định, phân biệt đối xử và những hành vi xâm phạm quyền lao động.

Bên cạnh đó, các yêu cầu về sức khỏe và an toàn nghề nghiệp cần được triển khai thực tế thông qua:

• Đánh giá nguy cơ tại nơi làm việc.
• Trang bị phương tiện bảo hộ cá nhân.
• Đào tạo an toàn khi vận hành máy móc.
• Hướng dẫn sử dụng và bảo quản hóa chất nông nghiệp.
• Xây dựng phương án ứng phó tai nạn.
• Theo dõi sức khỏe người lao động theo quy định.
• Thiết lập cơ chế phản ánh và giải quyết khiếu nại.

Một trang trại có hệ thống quản lý lao động tốt không chỉ đáp ứng yêu cầu đánh giá mà còn góp phần giảm tai nạn, nâng cao năng suất và ổn định nhân sự.

Trách nhiệm đối với cộng đồng địa phương

Hoạt động sản xuất đậu nành có thể ảnh hưởng đến nguồn nước, giao thông, đất đai và sinh kế của người dân xung quanh. Vì vậy, RTRS yêu cầu các đơn vị sản xuất nhận diện và quản lý những tác động có liên quan.

Doanh nghiệp cần tôn trọng quyền sử dụng đất hợp pháp, quyền tiếp cận tài nguyên và những lợi ích chính đáng của cộng đồng.

Một số hoạt động nên triển khai bao gồm đánh giá tác động xã hội, trao đổi với các bên liên quan, xây dựng cơ chế tiếp nhận phản ánh và xử lý các tranh chấp phát sinh.

Ví dụ, nếu hoạt động tưới tiêu của trang trại có khả năng ảnh hưởng đến nguồn nước của khu dân cư, doanh nghiệp cần đánh giá mức độ tác động và xây dựng biện pháp kiểm soát phù hợp.

Bảo tồn môi trường và tài nguyên thiên nhiên

Đây là nhóm yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt đối với ngành sản xuất đậu nành.

RTRS hướng đến việc ngăn chặn hoạt động phá rừng, chuyển đổi các hệ sinh thái tự nhiên không phù hợp với yêu cầu của tiêu chuẩn và suy giảm các khu vực có giá trị bảo tồn.

Doanh nghiệp cần thực hiện các hoạt động như:

• Xác định ranh giới khu vực canh tác.
• Kiểm tra lịch sử sử dụng đất.
• Nhận diện khu vực có giá trị bảo tồn.
• Bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.
• Kiểm soát chất thải và nước thải.
• Hạn chế ô nhiễm đất và nguồn nước.
• Quản lý việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật.
• Theo dõi những nguồn phát thải trong hoạt động sản xuất.

Một nội dung quan trọng là phải có bằng chứng đáng tin cậy về tình trạng sử dụng đất. Bản đồ trang trại, hồ sơ quyền sử dụng đất và dữ liệu theo dõi biến động thảm thực vật có thể được sử dụng để hỗ trợ đánh giá.

Thực hành sản xuất nông nghiệp có trách nhiệm

RTRS khuyến khích các trang trại áp dụng phương thức canh tác khoa học nhằm duy trì năng suất đồng thời giảm thiểu tác động môi trường.

Các nội dung trọng tâm bao gồm quản lý độ phì nhiêu của đất, kiểm soát sâu bệnh, sử dụng nước hiệu quả, quản lý hóa chất và cải thiện kỹ thuật canh tác.

Chẳng hạn, thay vì phun thuốc bảo vệ thực vật theo lịch cố định, trang trại có thể áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), theo dõi mật độ sâu bệnh và chỉ sử dụng biện pháp kiểm soát phù hợp khi cần thiết.

Cách tiếp cận này giúp giảm chi phí đầu vào, hạn chế dư lượng hóa chất và bảo vệ các sinh vật có ích trong hệ sinh thái nông nghiệp.

Kiểm soát chuỗi cung ứng theo RTRS Chain of Custody

Quản lý nhà cung cấp và nguyên liệu đầu vào

Đối với doanh nghiệp thu mua hoặc chế biến đậu nành, việc xác minh nguồn nguyên liệu là yêu cầu quan trọng.

Doanh nghiệp cần kiểm tra tình trạng chứng nhận của nhà cung cấp, lưu trữ chứng từ giao dịch và xác định khối lượng nguyên liệu được tiếp nhận.

Các thông tin cần theo dõi có thể bao gồm tên nhà cung cấp, mã chứng nhận, ngày giao nhận, số lượng, loại nguyên liệu và thông tin lô hàng.

Kiểm soát nguyên liệu trong kho và sản xuất

Doanh nghiệp cần thiết lập phương pháp quản lý phù hợp với mô hình chuỗi hành trình sản phẩm được lựa chọn.

Các phương thức kiểm soát có thể bao gồm cân bằng khối lượng (Mass Balance), tách biệt vật lý (Segregation) và các phương thức được chương trình RTRS cho phép.

Trong trường hợp áp dụng Mass Balance, doanh nghiệp cần kiểm soát chính xác lượng nguyên liệu đủ điều kiện, lượng đầu ra được bán theo tuyên bố RTRS và các hệ số chuyển đổi liên quan.

Nếu áp dụng Segregation, doanh nghiệp phải duy trì sự tách biệt phù hợp giữa nguyên liệu được chứng nhận và nguyên liệu không được chứng nhận trong các công đoạn liên quan.

Kiểm soát tuyên bố và thông tin sản phẩm

Doanh nghiệp không được tùy tiện sử dụng tuyên bố RTRS trên sản phẩm hoặc tài liệu thương mại.

Việc sử dụng tuyên bố cần phù hợp với phạm vi chứng nhận, phương thức kiểm soát chuỗi cung ứng và quy định truyền thông thương hiệu của chương trình.

Đây là yếu tố quan trọng nhằm tránh gây hiểu nhầm cho khách hàng về nguồn gốc và tỷ lệ nguyên liệu có trách nhiệm trong sản phẩm.

Những thách thức thường gặp khi doanh nghiệp triển khai RTRS

Thiếu hồ sơ chứng minh nguồn gốc đất

Nhiều trang trại có hoạt động sản xuất ổn định nhưng chưa xây dựng hệ thống bản đồ và hồ sơ lịch sử sử dụng đất đầy đủ. Điều này gây khó khăn khi xác minh các yêu cầu liên quan đến phá rừng và chuyển đổi hệ sinh thái.

Giải pháp là chuẩn hóa bản đồ khu vực sản xuất, thu thập tài liệu pháp lý và xây dựng phương pháp theo dõi biến động đất đai.

Chưa kiểm soát tốt hóa chất nông nghiệp

Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật thiếu kiểm soát có thể tạo ra rủi ro về môi trường và sức khỏe người lao động.

Doanh nghiệp cần lập danh mục hóa chất, kiểm soát điều kiện lưu trữ, hướng dẫn sử dụng và xây dựng hồ sơ theo dõi lượng hóa chất tiêu thụ.

Hệ thống truy xuất nguồn gốc chưa đồng bộ

Đối với doanh nghiệp chế biến, một trong những vấn đề phổ biến là dữ liệu mua hàng, kho vận và sản xuất chưa được liên kết.

Cần xây dựng hệ thống mã hóa lô hàng, quy trình đối chiếu khối lượng và phương pháp kiểm tra tính chính xác của dữ liệu.

Nhân sự chưa hiểu rõ yêu cầu tiêu chuẩn

Nếu chỉ bộ phận chất lượng nắm được RTRS mà nhân viên sản xuất, kho và thu mua không hiểu trách nhiệm của mình, hệ thống sẽ khó vận hành hiệu quả.

Vì vậy, đào tạo theo từng vị trí công việc là giải pháp cần thiết để bảo đảm tính nhất quán.

Ví dụ ứng dụng RTRS trong hoạt động doanh nghiệp

Mô hình trang trại trồng đậu nành

Một trang trại muốn cung cấp đậu nành cho các nhà nhập khẩu có yêu cầu về phát triển bền vững cần bắt đầu bằng việc rà soát quyền sử dụng đất và bản đồ canh tác.

Sau đó, trang trại thiết lập hồ sơ về sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, quản lý lao động và bảo vệ khu vực sinh thái tự nhiên.

Thông qua việc đánh giá nội bộ và khắc phục những điểm chưa đáp ứng, trang trại từng bước hoàn thiện hệ thống trước khi đăng ký đánh giá chứng nhận.

Mô hình nhà máy sản xuất dầu đậu nành

Một nhà máy chế biến tiếp nhận nguyên liệu từ nhiều vùng sản xuất khác nhau. Để đáp ứng RTRS CoC, nhà máy xây dựng hệ thống kiểm soát nhà cung cấp, nhập kho, sản xuất và xuất hàng.

Mỗi kỳ sản xuất đều được theo dõi thông qua dữ liệu đầu vào, sản lượng dầu thu được, lượng khô dầu và hao hụt. Các thông tin này được đối chiếu với hồ sơ giao dịch để bảo đảm tính chính xác của tuyên bố sản phẩm.

Mô hình doanh nghiệp kinh doanh thức ăn chăn nuôi

Một doanh nghiệp muốn tăng tỷ trọng nguyên liệu đậu nành có trách nhiệm trong sản phẩm thức ăn chăn nuôi cần thiết lập chính sách thu mua, đánh giá nhà cung cấp và kiểm soát hồ sơ chứng nhận.

Việc áp dụng hệ thống RTRS giúp doanh nghiệp chứng minh tính minh bạch của nguồn nguyên liệu, tạo thêm lợi thế khi hợp tác với các khách hàng chú trọng phát triển chuỗi cung ứng bền vững.

Các trường hợp trên là tình huống minh họa cho phương pháp triển khai, không phải hồ sơ chứng nhận của doanh nghiệp cụ thể.

RTRS đóng góp như thế nào vào các mục tiêu SDGs?

Việc áp dụng RTRS có thể hỗ trợ thực hiện nhiều mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc.

SDG 2 – Xóa đói: Khuyến khích phương thức sản xuất nông nghiệp bền vững, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng duy trì sản xuất lâu dài.

SDG 6 – Nước sạch: Thúc đẩy bảo vệ nguồn nước, quản lý nước tưới và hạn chế ô nhiễm từ hoạt động canh tác.

SDG 8 – Việc làm tốt và tăng trưởng kinh tế: Bảo vệ quyền lợi người lao động, cải thiện điều kiện làm việc và thúc đẩy hoạt động kinh doanh có trách nhiệm.

SDG 12 – Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm: Tăng cường truy xuất nguồn gốc, kiểm soát nguyên liệu và nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng.

SDG 13 – Hành động vì khí hậu: Khuyến khích quản lý phát thải, bảo vệ đất và hạn chế chuyển đổi hệ sinh thái tự nhiên.

SDG 15 – Tài nguyên và môi trường trên đất liền: Hỗ trợ bảo tồn rừng, đa dạng sinh học và các hệ sinh thái có giá trị sinh thái quan trọng.

Dịch vụ tư vấn, đào tạo và hỗ trợ chứng nhận RTRS chuyên nghiệp

Để đáp ứng các yêu cầu của RTRS, doanh nghiệp cần kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, hệ thống quản lý phù hợp và năng lực thực hiện tại hiện trường. Chúng tôi cung cấp giải pháp tư vấn và đào tạo theo nhu cầu thực tế của từng mô hình sản xuất và kinh doanh.

Tư vấn xây dựng hệ thống RTRS

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá hiện trạng, xác định phạm vi áp dụng và xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp.

Các công việc bao gồm rà soát hồ sơ pháp lý, phân tích khoảng cách, thiết lập quy trình quản lý môi trường, lao động, cộng đồng, thực hành nông nghiệp và kiểm soát chuỗi hành trình sản phẩm.

Đối với doanh nghiệp chế biến và thương mại, chúng tôi tập trung vào việc xây dựng hệ thống kiểm soát nhà cung cấp, nguyên liệu đầu vào, tồn kho, sản xuất và giao dịch đầu ra.

Đào tạo nhận thức và triển khai tiêu chuẩn

Chương trình đào tạo được thiết kế phù hợp với từng nhóm nhân sự, bao gồm:

• Nhận thức chung về RTRS và lợi ích chứng nhận.
• Hướng dẫn năm nguyên tắc sản xuất đậu nành có trách nhiệm.
• Kiểm soát phá rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
• Quản lý hóa chất và an toàn lao động.
• Đánh giá rủi ro môi trường và xã hội.
• Hướng dẫn áp dụng Chain of Custody.
• Quản lý hồ sơ và truy xuất nguồn gốc.
• Đào tạo đánh giá nội bộ và khắc phục điểm không phù hợp.

Hỗ trợ chuẩn bị đánh giá chứng nhận

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hệ thống tài liệu, kiểm tra hiện trường, đánh giá mức độ tuân thủ và hướng dẫn thực hiện hành động khắc phục.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp được hướng dẫn chuẩn bị các bằng chứng cần thiết và phối hợp với tổ chức chứng nhận được RTRS công nhận.

Hoạt động đánh giá độc lập và quyết định cấp chứng nhận thuộc thẩm quyền của tổ chức chứng nhận được công nhận theo chương trình RTRS.

Đồng hành duy trì và cải tiến hệ thống

Sau khi đạt chứng nhận, doanh nghiệp vẫn cần duy trì việc kiểm soát hoạt động, cập nhật hồ sơ, đào tạo nhân sự và thực hiện đánh giá định kỳ.

Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch giám sát, kiểm soát rủi ro và cải tiến hệ thống nhằm duy trì sự phù hợp trong dài hạn.

Kết luận: RTRS là nền tảng cho chuỗi cung ứng đậu nành có trách nhiệm

RTRS không đơn thuần là một chứng nhận tự nguyện mà còn là công cụ quản lý giúp doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi giá trị đậu nành. Từ hoạt động canh tác, bảo vệ môi trường đến quyền lợi người lao động và kiểm soát nguồn nguyên liệu, tiêu chuẩn tạo ra cơ sở để doanh nghiệp chứng minh cam kết phát triển bền vững bằng những bằng chứng cụ thể.

Đầu tư triển khai RTRS giúp trang trại và doanh nghiệp chế biến cải thiện hiệu quả quản lý, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, củng cố uy tín thương mại và mở rộng cơ hội hợp tác quốc tế.

Với kinh nghiệm tư vấn, đào tạo và hỗ trợ triển khai các hệ thống tiêu chuẩn quốc tế, chúng tôi mang đến giải pháp phù hợp với từng quy mô doanh nghiệp, giúp quá trình chuẩn bị chứng nhận RTRS trở nên bài bản, thực tế và hiệu quả hơn.

Liên hệ để tư vấn doanh nghiệp

STC VN Co., Ltd. (Staunchly Vietnam)

Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260

Email: info@staunchlyservices.com.vn

Website: staunchlyservices.com.vn

Liên hệ tải tiêu chuẩn pdf song ngữ Anh Việt: chỉ từ 50$

Chúng tôi cung cấp tài liệu tiêu chuẩn bản gốc tiếng Anh và bản dịch tiếng Việt

• Bản gốc tiếng anh của Tiêu Chuẩn kèm sơ đồ tóm tắt và hình ảnh minh họa rõ ràng. Để quý khách thuận tiện đối chiếu theo từng điều khoản, dễ tra cứu và lập hồ sơ.

• Bản dịch tiếng Việt chuẩn chuyên ngành, dùng được ngay cho công việc.

• Ghi chú diễn giải và hướng dẫn áp dụng từ chuyên gia thực chiến.

• Giao nhanh dưới định dạng PDF/Word thuận tiện chỉnh sửa, lưu trữ.

Phạm vi tiêu chuẩn

Hệ thống quản lý ISO (9001, 14001, 45001, 37001…..); chứng nhận bền vững (ISCC, FSC, VFCS/PEFC….); dệt may và vật liệu tái chế (GRS, OCS, OEKO-TEX….); trách nhiệm xã hội và ESG (SMETA, EcoVadis, Fairtrade….) cùng nhiều tiêu chuẩn ngành khác theo yêu cầu.

Vì sao chọn chúng tôi

Tài liệu được biên dịch bởi đội ngũ trực tiếp tư vấn và đánh giá chứng nhận, nên bản dịch không chỉ đúng ngôn ngữ mà còn đúng tinh thần áp dụng thực tế — giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót khi xây dựng hồ sơ.

Chi phí

Chỉ từ 50 USD/tài liệu, tùy độ dài và độ phức tạp. Quý Doanh nghiệp vui lòng gửi tên tiêu chuẩn để nhận báo giá chính xác miễn phí.

Cách đăng ký

1. Liên hệ và cho biết tên tiêu chuẩn cần dịch.

2. Nhận báo giá và thời gian giao tài liệu.

3. Thanh toán và nhận tài liệu qua email.

Thanh toán

Chuyển khoản qua mã QR ngân hàng (gửi kèm khi báo giá), hoặc qua PayPal: ducluongservices@gmail.com.

Rất mong được đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp trên hành trình chứng nhận.

Trân trọng,

THÔNG TIN LIÊN HỆ

Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260

Email: info@staunchlyservices.com.vn