1. EPR – Áp lực mới với doanh nghiệp nhỏ và vừa
EPR (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) đang trở thành nghĩa vụ pháp lý bắt buộc tại Việt Nam đối với nhiều nhóm sản phẩm và bao bì.
Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) thường gặp khó khăn vì:
- Thiếu nhân sự chuyên trách ESG và môi trường
- Hạn chế về ngân sách tuân thủ
- Thiếu dữ liệu và hệ thống quản lý
- Không hiểu rõ các mô hình thực hiện EPR
👉 Nếu không chuẩn bị, SMEs rất dễ bị “đuối” về nguồn lực và chi phí.
2. Những khó khăn lớn nhất của SMEs khi thực hiện EPR
2.1. Thiếu nhân lực chuyên môn
Phần lớn SMEs không có phòng ESG hay môi trường, thường giao EPR cho:
- Nhân sự hành chính
- Nhân sự ISO
- Nhân sự kế toán
👉 Điều này khiến việc hiểu quy định, lập báo cáo và kiểm soát rủi ro rất khó khăn.
2.2. Hạn chế ngân sách tuân thủ
SMEs thường có:
- Biên lợi nhuận thấp
- Áp lực dòng tiền
- Ưu tiên sản xuất và bán hàng hơn tuân thủ
👉 Vì vậy, chi phí tái chế hoặc mua tín chỉ dễ bị xem là gánh nặng.
2.3. Thiếu dữ liệu và hệ thống đo lường
Để thực hiện EPR, doanh nghiệp cần:
- Dữ liệu khối lượng sản phẩm, bao bì
- Dữ liệu vật liệu đầu vào
- Hồ sơ chuỗi cung ứng
👉 SMEs thường không có hệ thống số hóa dữ liệu này.
2.4. Rủi ro pháp lý và truyền thông
Nếu làm sai, SMEs có thể gặp:
- Bị xử phạt hành chính
- Mất khách hàng lớn
- Bị đánh giá ESG thấp
- Bị cáo buộc “greenwashing”
3. Các mô hình thực hiện EPR phù hợp cho doanh nghiệp SMEs
3.1. Tự tổ chức thu gom và tái chế
Phù hợp khi:
- Có quy mô lớn
- Có mạng lưới thu hồi sản phẩm
- Có nhà máy tái chế nội bộ hoặc đối tác lâu dài
👉 Với SMEs, mô hình này thường quá tốn nguồn lực.
3.2. Tham gia tổ chức thực hiện trách nhiệm của nhà sản xuất (PRO)
Doanh nghiệp đóng phí cho PRO để PRO thực hiện thu gom và tái chế thay.
Ưu điểm:
- Giảm gánh nặng vận hành
- Hợp pháp và minh bạch
- Phù hợp SMEs
Nhược điểm:
- Ít linh hoạt
- Phụ thuộc tổ chức trung gian
3.3. Mua tín chỉ tái chế (giải pháp phổ biến nhất cho SMEs)
Doanh nghiệp mua tín chỉ từ các dự án tái chế đạt chuẩn để bù đắp nghĩa vụ EPR.
Ưu điểm:
- Chi phí thấp
- Không cần vận hành hệ thống tái chế
- Triển khai nhanh
- Dễ dự toán ngân sách
👉 Đây là mô hình được nhiều SMEs toàn cầu lựa chọn.
4. Chiến lược “không đuối nguồn lực” cho SMEs khi làm EPR
Chiến lược 1: Thuê tư vấn EPR trọn gói
Thay vì xây dựng đội ngũ nội bộ, SMEs có thể thuê tư vấn để:
- Đánh giá nghĩa vụ EPR
- Tính toán khối lượng tái chế
- Xây dựng hồ sơ pháp lý
- Kết nối PRO và dự án tín chỉ
👉 Chi phí thấp hơn tuyển nhân sự ESG toàn thời gian.
Chiến lược 2: Tối ưu dữ liệu từ hệ thống hiện có
SMEs có thể tận dụng:
- Dữ liệu kế toán
- Dữ liệu kho
- Dữ liệu mua hàng
- Hồ sơ ISO
👉 Không cần xây dựng hệ thống mới quá phức tạp.
Chiến lược 3: Kết hợp EPR với ISO và ESG
Lồng ghép EPR vào:
- ISO 9001
- ISO 14001
- ISO 50001
- Báo cáo bền vững
👉 Giảm trùng lặp tài liệu và chi phí vận hành.
Chiến lược 4: Áp dụng lộ trình từng bước
SMEs không cần làm hoàn hảo ngay từ đầu.
Lộ trình khuyến nghị:
- Tuân thủ pháp lý tối thiểu
- Mua tín chỉ tái chế
- Tối ưu bao bì và thiết kế sinh thái
- Xây dựng chiến lược kinh tế tuần hoàn
5. Cách tối ưu chi phí EPR cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
5.1. Tối ưu thiết kế bao bì
- Giảm trọng lượng bao bì
- Dùng vật liệu dễ tái chế
- Giảm lớp bao bì không cần thiết
👉 Giảm trực tiếp nghĩa vụ EPR.
5.2. Gộp danh mục vật liệu
Chuẩn hóa vật liệu giúp:
- Dễ tính toán nghĩa vụ
- Dễ mua tín chỉ
- Dễ kiểm soát chuỗi cung ứng
5.3. Mua tín chỉ tái chế theo hợp đồng dài hạn
- Giá ổn định
- Dễ lập ngân sách
- Tránh biến động thị trường
5.4. Kết hợp truyền thông ESG
Sử dụng EPR như một nội dung truyền thông bền vững để:
- Tăng giá trị thương hiệu
- Thu hút khách hàng và nhà đầu tư
👉 Biến chi phí thành công cụ marketing.
6. Vai trò của tư vấn EPR đối với SMEs
Một đơn vị tư vấn EPR có thể giúp SMEs:
- Đánh giá nghĩa vụ pháp lý
- Xây dựng lộ trình tuân thủ
- Kết nối PRO và dự án tín chỉ
- Thiết lập hệ thống dữ liệu
- Chuẩn bị báo cáo ESG và EcoVadis
- Đào tạo nhân sự nội bộ
👉 Đây là cách giảm tải nguồn lực nội bộ hiệu quả nhất.
7. Lợi ích khi SMEs triển khai EPR đúng cách
- Tránh rủi ro pháp lý và bị xử phạt
- Duy trì chuỗi cung ứng với khách hàng toàn cầu
- Tăng điểm ESG và khả năng tiếp cận vốn
- Tăng uy tín thương hiệu
- Chuẩn bị cho chiến lược Net Zero và kinh tế tuần hoàn
8. Kết luận
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, EPR không nên được xem là gánh nặng, mà là một phần của chiến lược phát triển bền vững dài hạn.
Bằng cách lựa chọn mô hình phù hợp, tận dụng tư vấn chuyên môn và triển khai theo lộ trình từng bước, SMEs hoàn toàn có thể tuân thủ EPR mà không bị quá tải nguồn lực.
📞LIÊN HỆ TƯ VẤN MIỄN PHÍ
STAUNCHLY VIETNAM TRAINING & CERTIFICATION PARTNER
Email: info@staunchlyservices.com.vn – staunchlyservices.vietnam@gmail.com – ducluongservices@gmail.com
Hotline: +84 933096426 – +84 868 591 260
Website: www.staunchlyservices.com.vn
📍 Address: HN – ĐN – HCM
