ASC CoC và vai trò trong quản lý chuỗi cung ứng thủy sản
Trong ngành thủy sản, việc chứng minh một sản phẩm có nguồn gốc từ hoạt động nuôi trồng có trách nhiệm ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, chế biến, thương mại và phân phối. Không chỉ cần chứng minh nguồn nguyên liệu đạt yêu cầu tại vùng nuôi, doanh nghiệp còn phải duy trì được tính toàn vẹn của sản phẩm trong suốt quá trình thu mua, vận chuyển, lưu kho, chế biến và phân phối. Đây chính là vai trò của ASC Chain of Custody, hay ASC CoC.
ASC CoC là hệ thống kiểm soát chuỗi hành trình nhằm bảo đảm sản phẩm thủy sản được công nhận ASC có thể được nhận diện, truy xuất và kiểm soát xuyên suốt chuỗi cung ứng. Theo mô hình hiện hành, ASC sử dụng MSC Chain of Custody Standard làm nền tảng cho các yêu cầu về chuỗi hành trình và kết hợp với ASC CoC Module để bổ sung các yêu cầu đặc thù đối với sản phẩm thủy sản nuôi.
Điểm đáng chú ý là ASC CoC không chỉ dành cho nhà máy chế biến. Tùy phạm vi hoạt động, các tổ chức tham gia chuỗi cung ứng như đơn vị kinh doanh, kho, nhà phân phối, nhà bán lẻ hoặc các cơ sở xử lý sản phẩm ASC cũng có thể cần áp dụng những yêu cầu CoC tương ứng.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam định hướng xuất khẩu thủy sản, xây dựng một hệ thống ASC CoC phù hợp giúp tăng khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế, nâng cao tính minh bạch và giảm rủi ro trong quản lý nguồn nguyên liệu.
Tại sao truy xuất nguồn gốc là trọng tâm của ASC CoC?
Một sản phẩm thủy sản có thể trải qua rất nhiều công đoạn trước khi đến tay người tiêu dùng. Tôm có thể được nuôi tại một trang trại, thu hoạch, vận chuyển đến nhà máy, sơ chế, cấp đông, đóng gói, lưu kho, xuất khẩu và tiếp tục được phân phối tại thị trường nước ngoài.
Nếu không có hệ thống kiểm soát phù hợp, thông tin về nguồn gốc sản phẩm có thể bị mất hoặc bị sai lệch tại một trong những công đoạn này.
ASC CoC đặt ra cơ chế để doanh nghiệp có thể trả lời những câu hỏi quan trọng như:
Nguồn nguyên liệu ASC đến từ đâu?
Nhà cung cấp có đủ điều kiện cung cấp sản phẩm ASC hay không?
Sản phẩm nào thuộc phạm vi ASC?
Sản phẩm được lưu trữ ở đâu?
Khối lượng nguyên liệu đã mua là bao nhiêu?
Nguyên liệu đã được sử dụng cho những lô thành phẩm nào?
Sản phẩm ASC đã được bán cho khách hàng nào?
Doanh nghiệp có thể truy xuất ngược từ thành phẩm về nguồn nguyên liệu hay không?
Đây là lý do truy xuất nguồn gốc không nên được xem đơn giản là việc lưu giữ hóa đơn hoặc phiếu nhập kho. Đó phải là một hệ thống kiểm soát xuyên suốt quá trình vận hành.
Các mắt xích cần kiểm soát trong hệ thống ASC CoC
Kiểm soát nguồn cung đầu vào
Bước đầu tiên là xác định chính xác nguồn cung sản phẩm ASC.
Doanh nghiệp cần xây dựng danh sách nhà cung cấp được phê duyệt và thiết lập phương pháp kiểm tra tình trạng chứng nhận hoặc điều kiện cung cấp sản phẩm ASC.
Thông tin cần quản lý có thể bao gồm tên nhà cung cấp, mã chứng nhận liên quan, sản phẩm, loài thủy sản, nguồn gốc, số lô, khối lượng và chứng từ đi kèm.
Đối với doanh nghiệp có nhiều nhà cung cấp, việc quản lý bằng một hệ thống dữ liệu thống nhất sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ nhầm lẫn giữa sản phẩm ASC và sản phẩm thông thường.
Kiểm soát tiếp nhận nguyên liệu
Khi nguyên liệu được đưa vào doanh nghiệp, bộ phận kho hoặc QA/QC cần xác nhận thông tin thực tế với chứng từ.
Các thông tin như loài, số lượng, mã lô, tình trạng sản phẩm và thông tin nhận diện ASC cần được kiểm tra theo quy trình đã thiết lập.
Nếu phát hiện thông tin không phù hợp, doanh nghiệp cần có phương pháp xử lý để tránh đưa nguyên liệu chưa xác minh vào dòng sản phẩm ASC.
Nhận diện và phân tách sản phẩm
Đây là một trong những nội dung quan trọng nhất trong thực tế triển khai.
Doanh nghiệp có thể cùng lúc xử lý sản phẩm ASC và non ASC. Vì vậy, phải có biện pháp nhận diện và kiểm soát để tránh việc hai dòng sản phẩm bị trộn lẫn.
Tùy đặc điểm nhà máy, biện pháp kiểm soát có thể bao gồm mã nguyên liệu, mã lô, tem nhãn, khu vực kho, thẻ kho, mã ERP, hồ sơ sản xuất hoặc quy định về trình tự sản xuất.
Không nhất thiết mọi doanh nghiệp phải sử dụng cùng một phương pháp. Điều quan trọng là phương pháp được lựa chọn phải phù hợp với rủi ro thực tế và có thể chứng minh hiệu quả.
Kiểm soát ASC CoC trong quá trình chế biến
Đối với nhà máy chế biến thủy sản, quá trình chuyển đổi nguyên liệu thành thành phẩm là một điểm có nhiều rủi ro.
Một lô nguyên liệu ASC có thể được phân loại, sơ chế, cấp đông, đóng gói hoặc phối hợp trong nhiều công đoạn. Do đó, doanh nghiệp phải xác định rõ cách duy trì thông tin nhận diện trong suốt quá trình sản xuất.
Ví dụ, một nhà máy nhận 5 tấn tôm ASC để sản xuất tôm đông lạnh. Trong quá trình chế biến, nguyên liệu có thể phát sinh hao hụt và thay đổi khối lượng thành phẩm.
Doanh nghiệp cần có hồ sơ thể hiện mối liên hệ giữa nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra, đồng thời bảo đảm dữ liệu khối lượng có tính hợp lý.
Một hệ thống tốt phải giúp người đánh giá có thể lần theo một lô thành phẩm để xác định nguyên liệu ban đầu đã được sử dụng.
Kiểm soát cân bằng khối lượng
Cân bằng khối lượng là công cụ quan trọng giúp đánh giá tính hợp lý của dữ liệu chuỗi cung ứng.
Doanh nghiệp cần theo dõi lượng sản phẩm ASC mua vào, lượng sử dụng, lượng tồn kho và lượng bán ra.
Nếu doanh nghiệp khai báo bán ra một lượng sản phẩm ASC lớn hơn đáng kể so với lượng sản phẩm ASC đã mua và tồn kho, đây có thể là dấu hiệu cần được kiểm tra.
Do đó, kiểm soát khối lượng không chỉ là yêu cầu hồ sơ mà còn là công cụ quản trị giúp doanh nghiệp phát hiện sai lệch trong hoạt động kho và sản xuất.
Kiểm soát kho và vận chuyển
Kho là một trong những điểm dễ xảy ra nhầm lẫn nếu doanh nghiệp quản lý nhiều loại sản phẩm.
Doanh nghiệp cần xác định phương pháp nhận diện sản phẩm ASC, vị trí lưu trữ và trách nhiệm của nhân viên kho.
Khi xuất hàng, thông tin trên phiếu xuất kho, hóa đơn, chứng từ giao hàng và hồ sơ sản phẩm cần thống nhất.
Đối với hoạt động vận chuyển, doanh nghiệp cũng cần duy trì thông tin cần thiết để bảo đảm khả năng truy xuất trong quá trình chuyển giao sản phẩm.
Kiểm soát hồ sơ và dữ liệu truy xuất
Một hệ thống ASC CoC tốt phải có hồ sơ đủ để tái hiện lịch sử của sản phẩm.
Doanh nghiệp nên tổ chức hồ sơ theo logic từ đầu vào đến đầu ra:
Nhà cung cấp → nguyên liệu → mã lô → sản xuất → thành phẩm → tồn kho → khách hàng.
Khi có yêu cầu truy xuất, nhân viên phải có khả năng lấy dữ liệu nhanh chóng thay vì phải tìm kiếm thủ công từ nhiều bộ phận.
Đối với doanh nghiệp có quy mô lớn, việc tích hợp dữ liệu ASC CoC vào phần mềm quản lý kho hoặc ERP có thể giúp giảm sai sót và nâng cao hiệu quả kiểm soát.
Đánh giá rủi ro gian lận trong chuỗi cung ứng thủy sản
Một nội dung đáng chú ý của ASC CoC là yêu cầu liên quan đến kiểm soát gian lận thực phẩm. ASC CoC Module yêu cầu các tổ chức thuộc phạm vi áp dụng đánh giá các lỗ hổng liên quan đến gian lận và xây dựng biện pháp kiểm soát thích hợp. (asc-aqua.org)
Trong ngành thủy sản, gian lận có thể liên quan đến việc thay thế loài, khai báo sai nguồn gốc, sai thông tin chứng nhận hoặc sai khối lượng.
Ví dụ, doanh nghiệp kinh doanh nhiều loại tôm có thể phải xem xét rủi ro nhầm lẫn hoặc thay thế giữa các nguồn nguyên liệu khác nhau.
Giải pháp không nhất thiết chỉ là kiểm nghiệm sản phẩm. Doanh nghiệp có thể kết hợp nhiều phương pháp như kiểm soát nhà cung cấp, kiểm tra hồ sơ, đánh giá rủi ro, kiểm tra dữ liệu, xác minh chứng từ và các biện pháp kiểm soát phù hợp khác.
Ví dụ triển khai ASC CoC tại doanh nghiệp chế biến tôm
Một doanh nghiệp chế biến tôm xuất khẩu có ba nhóm nguyên liệu: tôm ASC, tôm thông thường và nguyên liệu từ các nhà cung cấp đang chờ xác minh.
Để kiểm soát, doanh nghiệp có thể xây dựng quy trình theo các bước.
Trước tiên, bộ phận mua hàng chỉ tiếp nhận sản phẩm ASC từ nhà cung cấp đã được xác minh.
Khi hàng đến kho, nhân viên kiểm tra chứng từ và mã lô.
Kho sử dụng hệ thống nhận diện riêng cho từng nhóm nguyên liệu.
Khi đưa nguyên liệu vào sản xuất, bộ phận sản xuất ghi nhận mã lô nguyên liệu và mã lệnh sản xuất.
Sau khi hoàn thành, thành phẩm được cấp mã lô tương ứng.
Bộ phận kho tiếp tục kiểm soát số lượng thành phẩm và tình trạng ASC.
Khi xuất hàng, thông tin lô sản phẩm được liên kết với chứng từ giao hàng và khách hàng.
Nhờ đó, khi khách hàng yêu cầu truy xuất một lô tôm ASC, doanh nghiệp có thể xác định được toàn bộ lịch sử của lô hàng.
Kiểm tra truy xuất nội bộ trước khi đánh giá chứng nhận
Một trong những cách hiệu quả để chuẩn bị chứng nhận là thực hiện các bài kiểm tra truy xuất nội bộ.
Doanh nghiệp có thể chọn ngẫu nhiên một lô thành phẩm và yêu cầu nhóm phụ trách tìm ngược về nguồn nguyên liệu.
Sau đó, thực hiện chiều ngược lại: chọn một lô nguyên liệu và xác định sản phẩm nào đã được sản xuất, xuất bán cho khách hàng nào.
Nếu nhân viên mất quá nhiều thời gian hoặc dữ liệu giữa các bộ phận không khớp, đó là dấu hiệu hệ thống cần được cải tiến.
Việc thực hiện kiểm tra nội bộ thường xuyên giúp doanh nghiệp phát hiện vấn đề trước khi tổ chức chứng nhận tiến hành đánh giá.
Đào tạo nhân sự là yếu tố quyết định hiệu quả ASC CoC
Một hệ thống CoC không thể vận hành hiệu quả nếu chỉ có bộ tài liệu đẹp.
Nhân viên kho phải biết nhận diện sản phẩm ASC.
Nhân viên mua hàng phải biết kiểm tra nhà cung cấp.
Nhân viên sản xuất phải biết duy trì thông tin mã lô.
Nhân viên QA/QC phải biết kiểm tra hồ sơ và thực hiện truy xuất.
Bộ phận kinh doanh phải biết những thông tin nào được phép sử dụng khi quảng bá hoặc giao dịch sản phẩm ASC.
Do đó, đào tạo cần được thiết kế theo từng nhóm chức năng thay vì chỉ đào tạo lý thuyết chung cho toàn bộ nhân viên.
Dịch vụ tư vấn ASC CoC của chúng tôi
Chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn ASC CoC theo phương pháp tiếp cận dựa trên hoạt động thực tế của doanh nghiệp.
Khảo sát và đánh giá hiện trạng
Chuyên gia tư vấn khảo sát dòng nguyên liệu, sản phẩm, kho, sản xuất, hồ sơ và hoạt động mua bán để xác định khoảng cách giữa thực tế doanh nghiệp và yêu cầu áp dụng.
Xây dựng hệ thống truy xuất
Chúng tôi hỗ trợ thiết lập sơ đồ chuỗi cung ứng, mã hóa sản phẩm, kiểm soát lô, quản lý nhà cung cấp, kiểm soát kho và xây dựng phương pháp truy xuất phù hợp.
Xây dựng và chuẩn hóa hồ sơ
Doanh nghiệp được hỗ trợ xây dựng quy trình, hướng dẫn, biểu mẫu và hồ sơ cần thiết để kiểm soát sản phẩm ASC.
Đào tạo ASC CoC
Chương trình đào tạo giúp cán bộ quản lý và nhân viên hiểu yêu cầu ASC CoC và biết cách áp dụng vào công việc thực tế.
Đánh giá nội bộ và truy xuất thử
Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đánh giá nội bộ, kiểm tra hồ sơ và mô phỏng các tình huống truy xuất trước khi đánh giá chứng nhận.
Hỗ trợ khắc phục điểm không phù hợp
Nếu phát hiện điểm chưa đáp ứng, chuyên gia tư vấn hỗ trợ doanh nghiệp xác định nguyên nhân, xây dựng hành động khắc phục và hoàn thiện bằng chứng thực hiện.
Hỗ trợ chuẩn bị chứng nhận
Chúng tôi đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và hệ thống trước khi làm việc với tổ chức chứng nhận độc lập.
ASC CoC và định hướng phát triển bền vững
ASC CoC góp phần duy trì tính toàn vẹn của chuỗi cung ứng thủy sản có trách nhiệm. Khi thông tin về nguồn gốc và hành trình của sản phẩm được kiểm soát tốt hơn, người mua có thêm cơ sở để đưa ra quyết định tiêu dùng có trách nhiệm.
Hệ thống này đặc biệt liên quan đến SDG 12 – Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm, thông qua tăng cường minh bạch, truy xuất và kiểm soát chuỗi cung ứng. Đồng thời, việc duy trì tính toàn vẹn của chứng nhận ASC cũng hỗ trợ mục tiêu rộng hơn của SDG 14 – Tài nguyên và môi trường biển.
ASC hiện cũng đang rà soát ASC CoC Module và định hướng phát triển ASC Supply Chain Module với phạm vi rộng hơn. Vì vậy, doanh nghiệp nên chủ động theo dõi các phiên bản và thông báo chính thức từ ASC để bảo đảm hệ thống quản lý được cập nhật kịp thời. (asc-aqua.org)
Kết luận
Đối với doanh nghiệp thủy sản, ASC CoC không đơn thuần là một chứng nhận để sử dụng trên hồ sơ kinh doanh. Giá trị quan trọng hơn nằm ở khả năng xây dựng một chuỗi cung ứng minh bạch, có thể truy xuất và kiểm soát được tính toàn vẹn của sản phẩm từ nguồn cung đến khách hàng.
Một hệ thống ASC CoC hiệu quả cần kết hợp giữa quy trình, con người, dữ liệu và kiểm soát thực tế. Doanh nghiệp càng chuẩn hóa được các hoạt động mua hàng, tiếp nhận, nhận diện, phân tách, sản xuất, lưu kho, xuất hàng và truy xuất thì càng giảm được rủi ro trong quá trình đánh giá.
Với dịch vụ tư vấn, đào tạo và hỗ trợ chứng nhận ASC CoC, chúng tôi cung cấp giải pháp đồng hành từ đánh giá hiện trạng, xây dựng hệ thống truy xuất, đào tạo nhân sự, đánh giá nội bộ đến chuẩn bị doanh nghiệp sẵn sàng cho quá trình chứng nhận.
Liên hệ để tư vấn doanh nghiệp
STC VN Co., Ltd. (Staunchly Vietnam)
Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260
Email: info@staunchlyservices.com.vn
Website: staunchlyservices.com.vn
Liên hệ tải tiêu chuẩn pdf song ngữ Anh Việt: chỉ từ 50$
Chúng tôi cung cấp tài liệu tiêu chuẩn bản gốc tiếng Anh và bản dịch tiếng Việt
• Bản gốc tiếng anh của Tiêu Chuẩn kèm sơ đồ tóm tắt và hình ảnh minh họa rõ ràng. Để quý khách thuận tiện đối chiếu theo từng điều khoản, dễ tra cứu và lập hồ sơ.
• Bản dịch tiếng Việt chuẩn chuyên ngành, dùng được ngay cho công việc.
• Ghi chú diễn giải và hướng dẫn áp dụng từ chuyên gia thực chiến.
• Giao nhanh dưới định dạng PDF/Word thuận tiện chỉnh sửa, lưu trữ.
Phạm vi tiêu chuẩn
Hệ thống quản lý ISO (9001, 14001, 45001, 37001…..); chứng nhận bền vững (ISCC, FSC, VFCS/PEFC….); dệt may và vật liệu tái chế (GRS, OCS, OEKO-TEX….); trách nhiệm xã hội và ESG (SMETA, EcoVadis, Fairtrade….) cùng nhiều tiêu chuẩn ngành khác theo yêu cầu.
Vì sao chọn chúng tôi
Tài liệu được biên dịch bởi đội ngũ trực tiếp tư vấn và đánh giá chứng nhận, nên bản dịch không chỉ đúng ngôn ngữ mà còn đúng tinh thần áp dụng thực tế — giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót khi xây dựng hồ sơ.
Chi phí
Chỉ từ 50 USD/tài liệu, tùy độ dài và độ phức tạp. Quý Doanh nghiệp vui lòng gửi tên tiêu chuẩn để nhận báo giá chính xác miễn phí.
Cách đăng ký
1. Liên hệ và cho biết tên tiêu chuẩn cần dịch.
2. Nhận báo giá và thời gian giao tài liệu.
3. Thanh toán và nhận tài liệu qua email.
Thanh toán
Chuyển khoản qua mã QR ngân hàng (gửi kèm khi báo giá), hoặc qua PayPal: ducluongservices@gmail.com.
Rất mong được đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp trên hành trình chứng nhận.
Trân trọng,
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260
