GOTS là gì và vì sao doanh nghiệp dệt may ngày càng quan tâm?
Trong xu hướng chuyển đổi sang thời trang bền vững, nguyên liệu hữu cơ, sản xuất có trách nhiệm và truy xuất nguồn gốc đang trở thành những yêu cầu ngày càng phổ biến từ các thương hiệu, nhà nhập khẩu và người tiêu dùng quốc tế. Đối với doanh nghiệp dệt may, việc chứng minh sản phẩm thực sự được sản xuất theo các nguyên tắc hữu cơ và bền vững không thể chỉ dựa trên cam kết nội bộ. Doanh nghiệp cần một hệ thống tiêu chuẩn được quốc tế công nhận và có cơ chế đánh giá độc lập.
GOTS (Global Organic Textile Standard – Tiêu chuẩn Dệt may Hữu cơ Toàn cầu) là một trong những tiêu chuẩn nổi bật trong lĩnh vực này. GOTS kiểm soát không chỉ nguồn nguyên liệu hữu cơ mà còn mở rộng đến quá trình chế biến, sử dụng hóa chất, quản lý môi trường, trách nhiệm xã hội, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và ghi nhãn sản phẩm.
Theo hệ thống GOTS, doanh nghiệp trong chuỗi dệt may có thể được đánh giá đối với các hoạt động như xử lý cơ học, sản xuất dệt may, xử lý ướt và hoàn tất, kinh doanh và một số nhóm hóa chất đầu vào. Việc chứng nhận được thực hiện bởi các tổ chức chứng nhận độc lập được GOTS phê duyệt.
Với doanh nghiệp Việt Nam đang gia công hoặc xuất khẩu hàng dệt may, GOTS không chỉ là một chứng chỉ về “vải hữu cơ” mà còn có thể trở thành công cụ giúp nâng cao khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng và đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế.
GOTS Version 8.0 và những thay đổi doanh nghiệp cần quan tâm
GOTS Version 8.0 là phiên bản tiêu chuẩn được ban hành cho năm 2026, tiếp tục phát triển cách tiếp cận dựa trên rủi ro và tăng cường tính minh bạch trong chuỗi cung ứng. Một điểm đáng chú ý là doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống kiểm soát có khả năng chứng minh nguồn gốc, dòng chảy nguyên liệu, quá trình sản xuất và tình trạng phù hợp của sản phẩm thông qua hồ sơ và bằng chứng thực tế.
Đối với doanh nghiệp đang chuẩn bị chứng nhận hoặc chuyển đổi hệ thống, việc chỉ sử dụng tài liệu của các phiên bản cũ có thể dẫn đến nguy cơ bỏ sót yêu cầu mới. Vì vậy, đánh giá khoảng cách giữa hệ thống hiện tại và phiên bản GOTS đang áp dụng là bước cần thiết trước khi triển khai.
Phạm vi kiểm soát của GOTS trong doanh nghiệp
Một điểm quan trọng cần hiểu là GOTS tiếp cận sản phẩm theo toàn bộ chuỗi giá trị thay vì chỉ đánh giá một công đoạn riêng biệt. Tùy vào hoạt động, doanh nghiệp có thể nằm ở các vị trí khác nhau trong chuỗi cung ứng như sản xuất sợi, dệt, nhuộm, hoàn tất, may mặc, kinh doanh hoặc phân phối.
Đối với nhà máy dệt may, việc triển khai GOTS thường liên quan đến nhiều bộ phận. Bộ phận mua hàng phải kiểm soát nguồn nguyên liệu và nhà cung cấp. Bộ phận kho phải nhận diện, phân tách và quản lý nguyên liệu. Bộ phận sản xuất phải kiểm soát quy trình. Bộ phận hóa chất phải kiểm tra tình trạng phù hợp của hóa chất. Bộ phận môi trường phải kiểm soát nước thải và chất thải. Bộ phận nhân sự phải đảm bảo các yêu cầu xã hội. Bộ phận QA/QC phải thực hiện kiểm soát chất lượng và hồ sơ.
Chính vì vậy, GOTS nên được triển khai như một hệ thống quản lý xuyên phòng ban thay vì giao hoàn toàn cho một cá nhân.
Kiểm soát nguồn nguyên liệu hữu cơ
Nguồn nguyên liệu là nền tảng đầu tiên của một sản phẩm GOTS. Doanh nghiệp cần có khả năng chứng minh nguồn gốc và tình trạng chứng nhận của nguyên liệu hữu cơ sử dụng trong sản phẩm.
Trong thực tế, một doanh nghiệp sản xuất áo thun có thể mua bông hữu cơ từ nhiều nhà cung cấp. Nếu chỉ lưu hóa đơn mua hàng mà không kiểm tra tình trạng chứng nhận và các tài liệu liên quan, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi phải chứng minh nguồn gốc nguyên liệu trong quá trình đánh giá.
Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình phê duyệt nhà cung cấp, kiểm tra chứng nhận, kiểm soát chứng từ đầu vào và đối chiếu khối lượng nguyên liệu. Việc quản lý này cần được duy trì xuyên suốt quá trình sản xuất.
Kiểm soát hóa chất theo GOTS
Đây là một trong những nội dung doanh nghiệp dệt nhuộm thường gặp nhiều thách thức nhất.
Trong quá trình nhuộm và hoàn tất, nhà máy có thể sử dụng hàng chục hoặc hàng trăm loại hóa chất khác nhau. Một hóa chất phù hợp với yêu cầu sản xuất thông thường chưa chắc đã đáp ứng yêu cầu của GOTS.
Doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống quản lý hóa chất bao gồm danh mục hóa chất được phê duyệt, hồ sơ kỹ thuật, thông tin nhà cung cấp, SDS, tình trạng phù hợp, công thức sử dụng, khu vực lưu trữ và kiểm soát việc đưa hóa chất mới vào sản xuất.
GOTS Version 8.0 cũng yêu cầu doanh nghiệp thực hiện hoạt động kiểm tra dựa trên đánh giá rủi ro, bao gồm xem xét hàng hóa GOTS, thành phần, hóa chất đầu vào và các quá trình liên quan. Việc thử nghiệm dư lượng phải được thực hiện tại phòng thí nghiệm đáp ứng các điều kiện phù hợp, trong đó có yêu cầu về ISO/IEC 17025 hoặc năng lực theo GLP đối với các trường hợp áp dụng.
Đây là lý do doanh nghiệp không nên đợi đến khi tổ chức chứng nhận đánh giá mới bắt đầu rà soát hóa chất. Một chương trình kiểm soát hóa chất chủ động sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ phát sinh điểm không phù hợp.
Quản lý nước thải, chất thải và tác động môi trường
Ngành dệt may, đặc biệt là nhuộm và hoàn tất, có mức tiêu thụ nước và hóa chất đáng kể. Vì vậy, kiểm soát môi trường là một phần quan trọng trong hệ thống GOTS.
Doanh nghiệp cần quan tâm đến nước sử dụng, nước thải, bùn thải, chất thải nguy hại, chất thải sản xuất, năng lượng và các nguồn phát sinh tác động môi trường khác.
Thay vì chỉ tập trung vào việc “có hệ thống xử lý nước thải hay không”, doanh nghiệp nên xây dựng cơ chế theo dõi hiệu quả vận hành, hồ sơ quan trắc, bảo trì thiết bị và kiểm soát các sự cố môi trường.
GOTS cũng cung cấp các công cụ hỗ trợ Certified Entities thu thập dữ liệu liên quan đến tiêu thụ nước và năng lượng theo sản lượng dệt may, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện cơ hội nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Yêu cầu về trách nhiệm xã hội
Một trong những điểm làm GOTS khác biệt với cách hiểu đơn giản về chứng nhận “organic” là tiêu chuẩn còn đặt trọng tâm vào trách nhiệm xã hội.
Doanh nghiệp phải quan tâm đến các vấn đề như lao động cưỡng bức, lao động trẻ em, phân biệt đối xử, điều kiện làm việc, sức khỏe và an toàn nghề nghiệp, quyền của người lao động và các yêu cầu đạo đức trong hoạt động kinh doanh.
Điều này có nghĩa là khi chuẩn bị đánh giá GOTS, doanh nghiệp không nên chỉ đưa cho chuyên gia đánh giá hồ sơ nguyên liệu và hóa chất. Các bằng chứng liên quan đến người lao động và điều kiện làm việc cũng cần được tổ chức và duy trì đầy đủ.
Truy xuất nguồn gốc và kiểm soát hồ sơ
Truy xuất nguồn gốc là một trong những yếu tố quan trọng nhất để đảm bảo tính toàn vẹn của sản phẩm GOTS.
Doanh nghiệp cần có khả năng trả lời các câu hỏi như nguyên liệu đến từ đâu, số lượng bao nhiêu, được nhập vào thời điểm nào, đã đi qua công đoạn nào, sử dụng hóa chất gì, tạo ra bao nhiêu sản phẩm và sản phẩm được giao cho khách hàng nào.
GOTS yêu cầu doanh nghiệp duy trì hệ thống hồ sơ có khả năng truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, dòng hàng trong cơ sở, công đoạn xử lý, công thức hóa chất, thành phần xơ và thông tin liên quan. Theo GOTS Version 8.0, hồ sơ liên quan đến đánh giá phải được lưu giữ tối thiểu 5 năm.
Đây là điểm mà nhiều doanh nghiệp thường đánh giá thấp. Một quy trình sản xuất tốt nhưng hồ sơ không đủ bằng chứng vẫn có thể gây khó khăn khi chứng minh sự phù hợp.
Scope Certificate và Transaction Certificate khác nhau như thế nào?
Đây là hai khái niệm doanh nghiệp cần đặc biệt hiểu rõ.
Scope Certificate (SC) chứng minh doanh nghiệp đã được đánh giá và có năng lực thực hiện các hoạt động, sản phẩm thuộc phạm vi GOTS được chứng nhận. Scope Certificate thể hiện phạm vi sản phẩm và các công đoạn được chứng nhận.
Trong khi đó, Transaction Certificate (TC) liên quan đến một giao dịch hoặc lô hàng cụ thể. TC được sử dụng để chứng minh hàng hóa của giao dịch đó đáp ứng yêu cầu GOTS. Người mua hàng có thể sử dụng TC làm bằng chứng cho nguồn hàng GOTS đầu vào của mình.
Ví dụ, một nhà máy may có Scope Certificate không có nghĩa mọi sản phẩm mà nhà máy sản xuất đều tự động là hàng GOTS. Để chứng minh một lô hàng cụ thể là GOTS, doanh nghiệp cần có hệ thống chứng từ giao dịch phù hợp.
Kiểm soát ghi nhãn sản phẩm GOTS
Việc sử dụng logo và tuyên bố GOTS trên sản phẩm không thể thực hiện tùy ý. Doanh nghiệp phải tuân thủ điều kiện sử dụng dấu hiệu GOTS và yêu cầu phê duyệt liên quan.
Đặc biệt, sản phẩm được quảng cáo hoặc ghi nhãn là GOTS Goods phải được sản xuất phù hợp với tiêu chuẩn bởi Certified Entity và thuộc phạm vi chứng nhận thích hợp. Việc sử dụng nhãn GOTS cũng phải đáp ứng yêu cầu về cấp độ nhãn, logo, tổ chức chứng nhận và thông tin nhận diện doanh nghiệp.
Đây là nội dung rất quan trọng đối với bộ phận marketing, xuất khẩu và phát triển sản phẩm. Việc sử dụng tuyên bố “organic”, “GOTS certified” hoặc logo GOTS không đúng điều kiện có thể tạo ra rủi ro về tính hợp lệ của thông tin sản phẩm.
Ví dụ triển khai GOTS tại doanh nghiệp may mặc
Giả sử một doanh nghiệp Việt Nam đang sản xuất áo polo xuất khẩu sang châu Âu. Khách hàng yêu cầu sản phẩm sử dụng nguyên liệu hữu cơ và có chứng nhận GOTS.
Ở giai đoạn đầu, doanh nghiệp có thể chỉ tập trung vào việc tìm nhà cung cấp vải GOTS. Tuy nhiên, để đáp ứng đầy đủ yêu cầu, doanh nghiệp còn phải kiểm tra Scope Certificate của nhà cung cấp, Transaction Certificate của lô hàng, thành phần nguyên liệu, quy trình cắt may, phụ liệu, kho, hệ thống nhận diện sản phẩm và hồ sơ giao hàng.
Nếu doanh nghiệp sử dụng thêm một đơn vị gia công bên ngoài, hoạt động gia công đó cũng cần được xem xét trong phạm vi kiểm soát chứng nhận. Việc bỏ sót một công đoạn thuê ngoài có thể tạo ra lỗ hổng trong chuỗi truy xuất.
Từ ví dụ này có thể thấy GOTS không đơn thuần là chứng nhận dành cho nguyên liệu mà là một hệ thống kiểm soát toàn chuỗi.
Ví dụ đối với nhà máy nhuộm
Một nhà máy nhuộm muốn tham gia chuỗi cung ứng GOTS cần bắt đầu bằng việc rà soát toàn bộ hóa chất đang sử dụng.
Doanh nghiệp có thể lập danh mục hóa chất, phân loại theo từng công đoạn, đánh giá tình trạng phù hợp, kiểm tra tài liệu kỹ thuật và xác định những hóa chất cần thay thế.
Song song đó, nhà máy cần rà soát hệ thống xử lý nước thải, hồ sơ vận hành, quản lý bùn thải, khu vực lưu trữ hóa chất, ứng phó sự cố và hồ sơ đào tạo người lao động.
Sau khi triển khai, doanh nghiệp có thể thực hiện đánh giá nội bộ và mô phỏng đánh giá chứng nhận để phát hiện những điểm chưa phù hợp trước khi tổ chức chứng nhận tiến hành đánh giá chính thức.
Lợi ích kinh doanh khi áp dụng GOTS
Một hệ thống GOTS được triển khai hiệu quả có thể giúp doanh nghiệp tăng khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng quốc tế, nâng cao tính minh bạch của chuỗi cung ứng và tạo bằng chứng đáng tin cậy về sản phẩm dệt may hữu cơ.
GOTS cũng giúp doanh nghiệp tiếp cận theo hướng quản trị rủi ro thay vì chỉ xử lý sự cố. Kiểm soát hóa chất, nguyên liệu, môi trường, người lao động và truy xuất nguồn gốc được đưa vào hệ thống vận hành thường xuyên.
Theo GOTS, chứng nhận mang lại sự đảm bảo về nguồn gốc hữu cơ cũng như hoạt động xử lý có trách nhiệm về môi trường và xã hội, đồng thời được xác minh thông qua chứng nhận bên thứ ba độc lập.
GOTS và đóng góp vào các Mục tiêu Phát triển Bền vững SDGs
Việc áp dụng GOTS có thể hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nhiều mục tiêu phát triển bền vững. Trong đó, mối liên hệ rõ rệt nhất nằm ở SDG 6 về Nước sạch và vệ sinh, SDG 8 về Việc làm tốt và tăng trưởng kinh tế, SDG 12 về Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm, SDG 13 về Hành động vì khí hậu và SDG 15 về Tài nguyên và hệ sinh thái trên đất liền.
Thông qua việc kiểm soát hóa chất, nước thải, nguyên liệu hữu cơ, điều kiện lao động và sử dụng tài nguyên, GOTS giúp doanh nghiệp chuyển các mục tiêu phát triển bền vững từ cam kết trên giấy thành những yêu cầu cụ thể trong hoạt động sản xuất.
Dịch vụ đào tạo GOTS của chúng tôi
Chúng tôi cung cấp chương trình đào tạo nhận thức và triển khai GOTS dành cho doanh nghiệp dệt may, may mặc, dệt, nhuộm, hoàn tất, thương mại và các đơn vị tham gia chuỗi cung ứng.
Chương trình đào tạo có thể được thiết kế theo từng nhóm đối tượng, từ ban lãnh đạo đến các bộ phận QA/QC, sản xuất, kho, mua hàng, hóa chất, môi trường và nhân sự.
Nội dung tập trung vào cách hiểu yêu cầu GOTS, cách xác định bằng chứng cần thiết, cách kiểm soát nguyên liệu, hóa chất, hồ sơ, truy xuất, môi trường và trách nhiệm xã hội. Mục tiêu không chỉ là giúp nhân viên “biết tiêu chuẩn” mà phải hiểu tiêu chuẩn được áp dụng như thế nào trong công việc hằng ngày.
Dịch vụ tư vấn triển khai GOTS
Dịch vụ tư vấn của chúng tôi được xây dựng theo hướng đồng hành cùng doanh nghiệp từ giai đoạn chuẩn bị đến trước đánh giá chứng nhận.
Trước tiên, chúng tôi thực hiện đánh giá hiện trạng để xác định những điểm doanh nghiệp đang đáp ứng, những điểm cần cải thiện và những rủi ro có thể ảnh hưởng đến quá trình chứng nhận.
Tiếp theo, chúng tôi hỗ trợ xây dựng kế hoạch hành động, hoàn thiện quy trình quản lý nguyên liệu, nhà cung cấp, hóa chất, sản xuất, kho, truy xuất nguồn gốc, môi trường, chất lượng và trách nhiệm xã hội.
Đối với doanh nghiệp đã có hệ thống nhưng chưa đáp ứng phiên bản GOTS mới, chúng tôi có thể hỗ trợ thực hiện gap assessment, xác định khoảng cách và lập kế hoạch chuyển đổi.
Hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị đánh giá chứng nhận
GOTS yêu cầu doanh nghiệp lựa chọn tổ chức chứng nhận được GOTS phê duyệt để thực hiện đánh giá. Quy trình chính thức bao gồm lựa chọn Certification Body, nộp hồ sơ, chuẩn bị đánh giá tại cơ sở, thực hiện đánh giá, khắc phục các điểm không phù hợp nếu có và nhận Scope Certificate khi đáp ứng yêu cầu.
Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị trước các bước này thông qua rà soát hồ sơ, đánh giá hiện trường, kiểm tra truy xuất, kiểm tra hóa chất, mô phỏng phỏng vấn và đánh giá thử.
Việc tư vấn không thay thế hoạt động chứng nhận độc lập. Chứng nhận chính thức phải được thực hiện bởi tổ chức chứng nhận được GOTS phê duyệt.
Đối tượng phù hợp với dịch vụ tư vấn GOTS
Dịch vụ phù hợp với nhà máy kéo sợi, dệt, nhuộm, hoàn tất, may mặc, sản xuất sản phẩm dệt may, đơn vị kinh doanh hàng GOTS và doanh nghiệp đang tham gia chuỗi cung ứng của các thương hiệu quốc tế.
Đặc biệt, doanh nghiệp nên cân nhắc triển khai GOTS khi khách hàng yêu cầu chứng nhận dệt may hữu cơ, doanh nghiệp muốn phát triển dòng sản phẩm organic, muốn mở rộng thị trường xuất khẩu hoặc cần tăng cường hệ thống quản lý nguyên liệu, hóa chất, môi trường và truy xuất nguồn gốc.
Vì sao doanh nghiệp nên chuẩn bị GOTS theo hướng hệ thống?
Một sai lầm phổ biến là xem GOTS như một dự án chứng nhận ngắn hạn. Doanh nghiệp có thể tập trung hoàn thiện hồ sơ trước ngày đánh giá nhưng sau khi đạt chứng nhận lại không duy trì được hệ thống.
Cách tiếp cận hiệu quả hơn là đưa các yêu cầu GOTS vào hoạt động hằng ngày. Khi mua nguyên liệu, doanh nghiệp kiểm tra chứng từ. Khi nhập hóa chất, doanh nghiệp kiểm tra tình trạng phù hợp. Khi sản xuất, doanh nghiệp kiểm soát nhận diện và truy xuất. Khi giao hàng, doanh nghiệp kiểm tra hồ sơ giao dịch. Khi tuyển dụng và quản lý nhân sự, doanh nghiệp duy trì các yêu cầu trách nhiệm xã hội.
Khi đó, chứng nhận không còn là một bộ hồ sơ riêng biệt mà trở thành một phần của hệ thống quản trị doanh nghiệp.
Kết luận
GOTS là một tiêu chuẩn toàn diện dành cho chuỗi dệt may hữu cơ, kết hợp giữa nguyên liệu hữu cơ, quản lý hóa chất, môi trường, trách nhiệm xã hội, chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng chú trọng tính minh bạch và phát triển bền vững, việc xây dựng năng lực đáp ứng GOTS có thể giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, giảm rủi ro chuỗi cung ứng và mở rộng cơ hội hợp tác với các thương hiệu quốc tế.
Với dịch vụ đào tạo, tư vấn và hỗ trợ chứng nhận GOTS, chúng tôi đồng hành cùng doanh nghiệp từ đánh giá hiện trạng, đào tạo, phân tích khoảng cách, xây dựng hệ thống, kiểm soát hóa chất và nguyên liệu, hoàn thiện truy xuất nguồn gốc đến chuẩn bị đánh giá chứng nhận. Mục tiêu là xây dựng một hệ thống GOTS có tính thực tế, dễ vận hành và có khả năng duy trì lâu dài.
Liên hệ để tư vấn doanh nghiệp
STC VN Co., Ltd. (Staunchly Vietnam)
Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260
Email: info@staunchlyservices.com.vn
Website: staunchlyservices.com.vn
Liên hệ tải tiêu chuẩn pdf song ngữ Anh Việt: chỉ từ 50$
Chúng tôi cung cấp tài liệu tiêu chuẩn bản gốc tiếng Anh và bản dịch tiếng Việt
• Bản gốc tiếng anh của Tiêu Chuẩn kèm sơ đồ tóm tắt và hình ảnh minh họa rõ ràng. Để quý khách thuận tiện đối chiếu theo từng điều khoản, dễ tra cứu và lập hồ sơ.
• Bản dịch tiếng Việt chuẩn chuyên ngành, dùng được ngay cho công việc.
• Ghi chú diễn giải và hướng dẫn áp dụng từ chuyên gia thực chiến.
• Giao nhanh dưới định dạng PDF/Word thuận tiện chỉnh sửa, lưu trữ.
Phạm vi tiêu chuẩn
Hệ thống quản lý ISO (9001, 14001, 45001, 37001…..); chứng nhận bền vững (ISCC, FSC, VFCS/PEFC….); dệt may và vật liệu tái chế (GRS, OCS, OEKO-TEX….); trách nhiệm xã hội và ESG (SMETA, EcoVadis, Fairtrade….) cùng nhiều tiêu chuẩn ngành khác theo yêu cầu.
Vì sao chọn chúng tôi
Tài liệu được biên dịch bởi đội ngũ trực tiếp tư vấn và đánh giá chứng nhận, nên bản dịch không chỉ đúng ngôn ngữ mà còn đúng tinh thần áp dụng thực tế — giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót khi xây dựng hồ sơ.
Chi phí
Chỉ từ 50 USD/tài liệu, tùy độ dài và độ phức tạp. Quý Doanh nghiệp vui lòng gửi tên tiêu chuẩn để nhận báo giá chính xác miễn phí.
Cách đăng ký
1. Liên hệ và cho biết tên tiêu chuẩn cần dịch.
2. Nhận báo giá và thời gian giao tài liệu.
3. Thanh toán và nhận tài liệu qua email.
Thanh toán
Chuyển khoản qua mã QR ngân hàng (gửi kèm khi báo giá), hoặc qua PayPal: ducluongservices@gmail.com.
Rất mong được đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp trên hành trình chứng nhận.
Trân trọng,
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Hotline: +84 933 096 426 – +84 868 591 260
